هراس از کژمنشی در سیستم پولی (زوایای پیدا و پنهان انتشار اوراق رهنی)

توضیح: این مصاحبه بهمناسبت انتشار اوراق رهنی بانک مسکن انجام و در شماره 184 هفتهنامه تجارت فردا منتشر شده است. فایل pdf صفحه 65 شماره 184 هفتهنامه تجارت فردا در انتهای یادداشت بارگذاری شده است.

* * * * *

سرانجام پس از هشت سال کشمکش بر سر انتشار اوراق رهنی پای این اوراق که به نوعی شبیهسازی از اوراق معروف جهانی موسوم به MBS است به بازارهای سرمایه و مسکن کشورمان باز شد. اگرچه دولت در مرحله اول حجم پایینی از اوراق رهنی را منتشر خواهد کرد اما اگر حجم این اوراق در مراحل بعدی افزایش یابد، زیرساختهای نهادی و حقوقی لازم برای این کار فراهم است؟ آیا در نبود موسسات رتبهبندی میتوان ریسک ناشی از پرداخت وامهای رهنی را کنترل کرد؟ اینها نکاتی است که سعید اسلامی بیدگلی تحلیلگر رسمی بینالمللی سرمایهگذاری (CIIA) و عضو هیاتمدیره تامین سرمایه بانک مسکن طی این گفتوگو به آن اشاره داشته و معتقد است که «انتشار این اوراق در حجم بالا به اعتبارسنجی موسسات رتبهبندی، نهادهای زیرساختی و ابزارهای بسیاری نیاز دارد. دولت باید دقت کند که بدون وجود چنین نهادهایی تنها میتواند وامهای با ریسک تقریباً صفر را تبدیل به اوراق بهادار (securitize) کند. ورود وامهایی که حتی اندکی احتمال نکول دارند، سیستم پولی را با خطر کژمنشی (moral hazard) جدی مواجه میکند.»